W dniu 1 sierpnia 2013 r. na Słowacji podpisany został Protokół o zmianie Umowy między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Słowacką z dnia 18 sierpnia 1994 r. w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku. Celem zmian jest m.in. przeciwdziałanie stosowaniu optymalizacji podatkowej z wykorzystaniem spółek na Słowacji. Zmiany obejmują m.in. regulacje dotyczące opodatkowania dywidend oraz stosowania metod unikania podwójnego opodatkowania.

Ministerstwo Finansów wskazuje, że kierunki proponowanych zmian są zgodne z obecną polityką resortu, zmierzającą do nowelizacji tych umów, które odbiegają od standardów OECD, np. w zakresie wymiany informacji podatkowych, a także przewidujących rozwiązania szkodliwe z punktu widzenia dochodów budżetowych. Warto przyjrzeć się zaproponowanym zmianom, tym bardziej, iż obecne brzmienie polsko-słowackiej umowy, w powiązaniu z przyjaznym dla biznesu słowackim systemem podatkowym, umożliwia polskim podatnikom skuteczną optymalizację podatkową.

Dywidendy i odsetki

Protokół wprowadza zwolnienie dywidend z podatku u źródła w przypadku, gdy dywidenda wypłacana jest do spółki (innej, niż spółka osobowa), która w momencie wypłaty dywidendy posiada lub będzie posiadać bezpośrednio, przez nieprzerwany 24-miesięczny okres, nie mniej niż 10% udziałów (akcji) w kapitale spółki wypłacającej dywidendę. W odniesieniu do odsetek, Protokół przewiduje opodatkowanie dochodów z odsetek w państwie, w którym powstają, według stawki 5% kwoty brutto odsetek.

Klauzula nieruchomościowa

Poprzez Protokół uzupełniono artykuł 13 umowy dotyczący zysków ze sprzedaży majątku, o tzw. klauzulę nieruchomościową zgodnie z którą dochód z tytułu zbycia udziałów lub akcji spółek, których majątek składa się w większości z nieruchomości, będzie podlegał opodatkowaniu w miejscu położenia tych nieruchomości. Regułą w umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie sprzedaży udziałów lub akcji jest to, że ich sprzedaż opodatkowana jest w kraju, w którym rezydencję podatkową posiada sprzedający, zatem klauzula nieruchomościowa wprowadza wyjątek od tej reguły. W Protokole użyto zamiast stosowanego często w umowach pojęcia „głównie” sformułowania wprost limitu 50% majątku  nieruchomego położonego w drugim państwie. Pozwoli to na uniknięcie niejasności w wykładni przepisu.

Klauzula wymiany informacji

Protokół wprowadza ponadto pełną klauzulę wymiany informacji (wg standardów OECD). Dzięki klauzuli, opartej na art. 26 Modelowej Konwencji OECD w sprawie podatku od dochodu i majątku, władze będą mogły uzyskiwać informacje o dochodach polskich rezydentów uzyskanych za granicą oraz o kwotach przechowywanych na rachunkach bankowych. Osoby, które lokowały dotychczas pieniądze w miejscach oferujących pełną tajemnicę bankową, mogły dzięki temu uniknąć podatku. Teraz będzie to trudniejsze, gdyż po zawarciu umowy o wymianie informacji fiskus zyska pełną wiedzę o transakcjach z udziałem polskich rezydentów, dokonywanych na terytorium Słowacji.

Ograniczenie przyznawania korzyści umownych

Poprzez Protokół do umowy dodano także artykuł 28A wprowadzający zapis dotyczący ograniczenia przyznawania korzyści umownych. Zgodnie z jego treścią, żadne z postanowień niniejszej umowy nie stoi na przeszkodzie rozpoznawaniu przez administrację skarbową istoty transakcji. Zaś korzyści wynikające z niniejszej umowy nie będą miały zastosowania do dochodu otrzymanego lub osiąganego w związku ze sztuczną strukturą. Przedmiotowy przepis ma charakter ogólnej klauzuli przeciwdziałającej uchylaniu się od opodatkowania.

Unikanie podwójnego opodatkowania

Zgodnie z Protokołem, dla celów unikania podwójnego opodatkowania Polska nadal będzie stosowała jako podstawową metodę, metodę wyłączenia z progresją. Jednocześnie jednak rozszerzono katalog dochodów objętych metodą zaliczenia proporcjonalnego. Metodą tą objęto zyski przedsiębiorstw, dochody z dywidend, odsetek i należności licencyjnych, zyski ze sprzedaży majątku, wolne zawody oraz wynagrodzenia dyrektorów. Ponieważ metoda ta stanowi istotny mechanizm w przeciwdziałaniu praktykom optymalizacji obciążeń podatkowych z wykorzystaniem zagranicznych struktur, Ministerstwo Finansów szacuje, iż wejście w życie Protokołu może spowodować zwiększenie dochodów budżetowych.

Jeżeli w tym roku Protokół – zgodnie z jego zapisami - nie przejdzie ścieżki legislacyjnej w obu państwach, nowe przepisy nie będą mogły znaleźć zastosowania do dochodów osiągniętych już od 1 stycznia 2014 r. Oznacza to, że struktury wykorzystujące w celach optymalizacyjnych spółki na Słowacji będą mogły być stosowane jeszcze w przyszłym roku.

Jeżeli byliby Państwo zainteresowani tym tematem, chętnie odpowiemy na dodatkowe pytania.