Koszty wytworzenia lub nabycia środków trwałych nie podlegają zaliczeniu bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodów i mogą być uwzględnione w kosztach podatkowych wyłącznie w formie odpisów amortyzacyjnych. Odstępstwo od tej zasady ustanawia art. 16 ust. 1 pkt 48 ustawy o CIT. Zgodnie z tym przepisem, nie stanowią kosztów podatkowych odpisy amortyzacyjne z tytułu zużycia środków trwałych dokonywane od tej części ich wartości, która odpowiada poniesionym wydatkom na nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie tych środków trwałych, odliczonych od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym albo zwróconych podatnikowi w jakiejkolwiek formie. Oznacza to, że podatnicy, którzy otrzymali dotację na te środki trwałe, nie zaliczą zrefundowanego wydatku do kosztów podatkowych. 

Otrzymanie dotacji po rozpoczęciu amortyzacji

Wątpliwości pojawiają się, gdy środki z dotacji wypłacane są po rozpoczęciu amortyzacji przyjętego do używania środka trwałego. Na gruncie ustawy o CIT brak norm wyraźnie regulujących sytuacje, w których odpisy są dokonywane przed otrzymaniem dofinansowania. Kwestia ustalenia momentu korekty rozpoznanych kosztów, związanych ze zwrotem wydatków na nabycie (wytworzenie) środków trwałych, była wielokrotnie przedmiotem interpretacji organów podatkowych i orzecznictwa sądów administracyjnych.

Wsteczna korekta kosztów

Fiskus konsekwentnie stoi na stanowisku, że otrzymanie refundacji poniesionych wydatków skutkuje koniecznością dokonania korekty odpisów amortyzacyjnych w tych miesiącach, w których zostały one wskazane w wysokości zawyżonej (np. Dyrektor Izby Skarbowej z Łodzi w interpretacji indywidualnej z 6 marca 2014 r., IPTPB1/415-734/13-5/AP). Organ zakwestionował prawidłowość rozliczeń podatnika, dokonującego korekty na bieżąco, czyli w miesiącu otrzymania dotacji. W jego ocenie przedsiębiorca w takiej sytuacji zawyża koszty, dlatego jest zobowiązany do skorygowania ich w tym okresie, w którym zostały pierwotnie wykazane (podobnie m.in. Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z 11 maja 2013 r., nr ILPB1/415-969/13-2/AMN; Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z 6 marca 2013 r., IPPB5/423-1253/12-4/RS).

Stanowisko sądów korzystne dla podatników

Aktualne stanowisko prezentowane przez sądy administracyjne jest korzystne dla podatników. Przykładowo, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 13 listopada 2013 r., I SA/Gl 322/13, potwierdził, że podatnik, który otrzymał dofinansowanie do środka trwałego po rozpoczęciu jego amortyzacji nie ma obowiązku wstecznej korekty swoich rozliczeń. Do czasu otrzymania środków pomocowych pełne odpisy amortyzacyjne są kosztem uzyskania przychodu i dopiero moment otrzymania dotacji obliguje do wyłączenia z kosztów tej części odpisów, która odpowiada wartości otrzymanego dofinansowania. 

Odmienna wykładnia art. 16 ust. 1 pkt 48 ustawy o CIT prowadziłaby do bezprawnego obciążenia podatnika negatywnymi konsekwencjami podatkowymi (powstanie zaległości podatkowej i odsetek od tych zaległości). Postępowanie podatnika zgodne z obowiązującymi normami prawa podatkowego byłoby sankcjonowane, choć  nie można by mu zarzucić uchybień co do prawidłowości deklarowania podstawy opodatkowania oraz kwoty uiszczonego podatku. Ponadto, w okresie od chwili podpisania umowy o dofinansowanie do momentu wpływu dotacji na rachunek podatnika, możliwa jest utrata przez niego prawa do jej otrzymania w całości lub w części. Tym samym nie sposób prawidłowo wyliczyć proporcji udziału środków pozyskanych z dotacji w finansowaniu środków trwałych.

Podobne stanowisko zajęły sądy m.in. w wyrokach WSA w Gdańsku z 26 marca 2014 r., I SA/Gd 41/14; WSA we Wrocławiu z 13 kwietnia 2012 r., I SA/Wr 166/12 oraz WSA w Kielcach z 18 lipca 2013 r., I SA/Ke 385/13. 

Odmienne od stanowiska organów podatkowych, korzystne dla podatników stanowisko sądów administracyjnych daje szansę na wygraną w sporze z fiskusem. Z tego względu warto przeanalizować sposób rozliczania kosztów podatkowych związanych ze środkami trwałymi, których nabycie bądź wytworzenie refundowane jest dotacją. Chętnie udzielimy Państwu wsparcia w tym zakresie, a także zapewnimy doradztwo podatkowe w zakresie CIT, PIT, VAT. Nasi doradcy podatkowi w biurach Rödl & Partner: Gdańsk, Gliwice, Kraków, Poznań, Warszawa i Wrocław, odpowiedzą także na inne pytania z zakresu doradztwa podatkowego. Zachęcamy do kontaktu.