Przepisy o niedostatecznej kapitalizacji stanowią istotny czynnik w procesie wyboru źródeł finansowania przedsiębiorstwa. Warto zatem przyjrzeć się wprowadzanym od 1 stycznia 2015 roku. zmianom - zarówno w kontekście już obowiązujących umów pożyczek, jak i planowanych transakcji dofinansowania przedsiębiorstwa.

Co się zmieni w przepisach o niedostatecznej kapitalizacji?

W obecnym brzmieniu przepisy o niedostatecznej kapitalizacji ustanawiają następujące ograniczenie: do podatkowych kosztów uzyskania przychodów nie można zaliczyć tej części odsetek płaconych na rzecz tzw. kwalifikowanych podmiotów powiązanych, która jest naliczana od nadwyżki wartości pożyczki ponad trzykrotność wpłaconego kapitału zakładowego pożyczkobiorcy.  

Po pierwsze, nowelizacja wprowadza zmiany do obecnej konstrukcji przepisów o niedostatecznej kapitalizacji. Najważniejsze z nich przedstawiają się następująco:

  • wartość zadłużenia będziemy porównywać z wartością kapitału własnego, a nie – tak jak obecnie – z wartością trzykrotności kapitału zakładowego;
  • ograniczenie wynikające z przepisów o niedostatecznej kapitalizacji będzie dotyczyć pożyczek otrzymanych nie tylko od udziałowców bezpośrednich, ale również od udziałowców pośrednich;
  • stosunek zadłużenia do wartości kapitału własnego będzie liczony na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego dzień zapłaty odsetek, a nie – tak jak obecnie – na dzień zapłaty odsetek.

Po drugie, ustawodawca wprowadza alternatywę dla stosowania przepisów o niedostatecznej kapitalizacji. Podatnik będzie mógł wybrać: albo będzie stosował ograniczenie wynikające z przepisów o niedostatecznej kapitalizacji albo będzie stosował ograniczenia wynikające z nowo wprowadzonego art. 15c ustawy o CIT.

Artykuł 15c ustawy o CIT wprowadza dwa ograniczenia w zaliczaniu do podatkowych kosztów uzyskania przychodów wartości odsetek od wszystkich pożyczek (a więc nie tylko od pożyczek od kwalifikowanych podmiotów powiązanych). 

I tak, do podatkowych kosztów uzyskania przychodów mogą zostać zaliczone tylko te odsetki, których wartość nie przekracza:

  • iloczynu stopy referencyjnej NBP (ok. 2,5%) powiększonej o 1,25 punktu procentowego oraz podatkowej wartości aktywów materialnych przedsiębiorstwa; oraz
  • 50% wypracowanego zysku operacyjnego.

Wysokość wprowadzonego limitu będzie zatem zależna od wartości aktywów przedsiębiorstwa oraz wartości wypracowanego zysku operacyjnego. Oznacza to, że w przypadku przedsiębiorstw posiadających duży majątek, który kreuje nawet średni zysk operacyjny oraz finansujących się pożyczkami tylko od jednego podmiotu powiązanego, stosowanie nowego ograniczenia może być mniej dotkliwe (a więc finansowo bardziej efektywne) niż stosowanie dotychczasowych lub znowelizowanych przepisów o niedostatecznej kapitalizacji.

Ważne przepisy przejściowe o niedostatecznej kapitalizacji

Istotny jest również aspekt czasowy obowiązywania wskazanych przepisów. Będą miały zastosowanie tylko do tych odsetek, które wynikają z pożyczek, które zostały podatnikowi faktycznie przekazane po 1 stycznia 2015 roku. W odniesieniu do pożyczek przekazanych podatnikom do 31 grudnia 2014 roku zastosowanie będą miały dotychczasowe zasady. Od tej ogólnej reguły istnieje jednak jeden bardzo korzystny wyjątek: po 1 stycznia 2015 roku, po spełnieniu pewnych wymogów formalnych, podatnicy będą mogli zrezygnować ze stosowania przepisów o niedostatecznej kapitalizacji w obecnym brzmieniu. W zamian za to będą musieli przestrzegać ograniczeń wynikających z przepisu art. 15c ustawy o CIT.  

Jeżeli rozważają Państwo różne możliwości dofinansowania spółek, to dokonując wyboru źródła finansowania warto uwzględnić szanse i zagrożenia wynikające z planowanych zmian przepisów dotyczących niedostatecznej kapitalizacji. Chętnie wesprzemy Państwa w tym zakresie, a także zapewnimy doradztwo podatkowe w zakresie CIT, PIT, VAT. Nasi doradcy podatkowi w biurach Rödl & Partner: Gdańsk, Gliwice, Kraków, Poznań, Warszawa i Wrocław, odpowiedzą także na inne pytania z zakresu doradztwa podatkowego.