Od 1 stycznia 2014 zaczną obowiązywać nowe przepisy, określające moment powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług. Punktem odniesienia dla większości wykonywanych usług, w którym będziemy zobowiązani zadeklarować naliczenie VAT, będzie dzień wykonania usługi.

Stan obecny

W przypadku usług transportu i spedycji mamy już dzisiaj możliwość wykazania podatku VAT albo w momencie wykonania usługi (jeśli nie mamy obowiązku wystawienia faktury VAT), albo z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7. dniu, licząc od dnia wykonania usługi. Tak uznał minister finansów w interpretacji ogólnej z 8 sierpnia 2013 r. (nr PT3/033/2/323/AEW/13/RD82408), wydanej w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 16 maja 2013 r. w sprawie C-169/12 TNT Express Worldwide (Poland) Sp. z o.o.

W powyższej interpretacji minister stwierdził także, że spedytorzy oraz firmy transportowe mogą w dalszym ciągu stosować zakwestionowany przez TSUE przepis zawarty w art. 19 ust. 13 pkt 2 lit.  a i b ustawy o VAT, czyli ustalać moment powstania obowiązku podatkowego w chwili otrzymania całości lub części zapłaty, nie później niż 30. dnia, licząc od dnia wykonania usługi.

Zmiany w VAT od 2014 r.

Zgodnie ze znowelizowaną ustawą o VAT od 1 stycznia 2014 r. tracimy prawo wyboru w zakresie wyznaczania momentu obowiązku podatkowego w usługach spedycji i transportu. Zgodnie z art. 19a ustawy o VAT od tego dnia wskazane usługi będą podlegać opodatkowaniu w dacie ich wykonania. Zmiana ta ułatwi nam korzystanie z przepisu odnoszącego się do wystawiania faktur zbiorczych. Dotychczas w przypadku kiedy określaliśmy moment obowiązku podatkowego w sposób szczególny na bazie art. 19 ust. 13 pkt 2 lit. a i b, wystawienie faktury zbiorczej nie stanowiło dobrego rozwiązania.

Przykład
31 października wystawiliśmy fakturę zbiorczą za usługi spedycji wykonane 1, 5 i 16 października. Zapłata za fakturę nastąpiła 30 listopada. Dla pierwszej usługi obowiązek podatkowy w VAT musimy rozpoznać 31 października, natomiast dla pozostałych dwóch w listopadzie. W tym przypadku wystawienie jednego dokumentu nie zwalnia nas z obowiązku rozdzielenia wartości faktury pomiędzy dwa okresy, w których niezależnie wystąpi obowiązek podatkowy.

Ponieważ od 1 stycznia 2014 obowiązek podatkowy w VAT wyznaczać  będzie dzień wykonania usługi, z powodzeniem będziemy mogli wystawić jedną fakturę dokumentującą wiele usług transportu, wyświadczonych w przeciągu jednego miesiąca. Z takiej możliwości raczej nie skorzystamy, jeśli fakturę zbiorczą będziemy zobowiązani wystawić w walucie EUR. Przeliczając wartość usług wyrażoną w EUR na złotówki dla celów oszacowania podatku VAT, zobowiązani będziemy stosować w dalszym ciągu kurs z dnia poprzedzającego dzień wykonania każdej jednej usługi, wchodzącej w skład faktury zbiorczej.

Nowe zasady wystawiania faktur

Z dniem 1 stycznia 2014 r. ustawodawca zmienia zasady odnoszące się do sposobu wystawiania faktur. W przypadku świadczenia usług transportu i spedycji faktury sprzedaży będziemy wystawiać najpóźniej do 15. dnia kolejnego miesiąca. Zaistnieje również możliwość wystawienia faktur na 30 dni przed datą wykonania usługi, co będzie miało następujące konsekwencje:

  1. Wystawienie faktury przed datą wykonania usługi zobliguje nas do rozpoznania przychodu podatkowego w dacie wystawienia faktury. Usługę wykonaną 24 października, dla której wystawimy fakturę sprzedaży z wyprzedzeniem 25 września, wykażemy dla celów oszacowania zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych (PDOP) już w kalkulacji tego podatku za wrzesień.
  2. Jeżeli usługę wykazaną na fakturze 25 września wykonamy dopiero 3 listopada, wówczas najprawdopodobniej podlegać będziemy pod art. 62. ust 1. K.K.S, w którym znajduje się zapis: “Kto wbrew obowiązkowi nie wystawia faktury lub rachunku za wykonanie świadczenia, wystawia je w sposób wadliwy albo odmawia ich wydania, podlega karze grzywny do 180 stawek dziennych.”

Nowe regulacje, stare problemy

Nowe uregulowania prawne zawarte w ustawie o VAT nie rozstrzygają niezwykle istotnego problemu spedytorów, związanego z wyznaczeniem momentu wykonania usługi. W przypadku organizacji transportu przy pomocy podwykonawcy interesy spedytorów rażąco narusza opinia urzędników, którzy stoją na stanowisku, że rozpoznanie momentu wykonania usługi powinno nastąpić w dniu dostarczenia towarów (interpretacja indywidualna z 24 stycznia 2008r. wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach IBPP2/443-222/07/ICz/KAN-1655/10/07). Odmienne stanowisko w podobnej sprawie zaprezentował w interpretacji indywidualnej do wniosku złożonego 26 kwietnia 2005 r. Naczelnik Opolskiego Urzędu Skarbowego, który napisał:

„Jednakże w tej wyjątkowej sytuacji, kiedy Spółka świadcząc usługi spedycji korzysta z usług podwykonawców, za moment wykonania usługi spedycyjnej przez Spółkę można przyjąć moment otrzymania faktury lub listu przewozowego od podwykonawcy. Są to bowiem pierwsze dokumenty, na podstawie których Spółka może stwierdzić, że usługa zlecona podwykonawcy została faktycznie wykonana”.

Przyjęcie daty dostarczenia towarów za dzień wykonania usługi spedycji od lat naraża spedytorów na nieustanne korygowanie miesięcznych zaliczek szacowanych na potrzeby PDOP. Dotychczasowe uregulowania ustawy o VAT odraczające datę obowiązku podatkowego o 30 dni (od dnia wykonania usługi, o ile wcześniej nie nastąpiła zapłata), dawały spedytorom szansę na wykazanie na czas podatku należnego VAT w deklaracji, także mimo opóźnień podwykonawców w przekazywaniu dokumentów potwierdzających wykonanie dostawy. Sprowadzenie obowiązku podatkowego w VAT do dnia dokonania dostawy skaże spedytorów na konieczność korygowania nie tylko kalkulacji zaliczek na PDOP, ale i deklaracji VAT.

Podsumowanie

W tej sytuacji spedytorzy powinni albo zmobilizować swoich podwykonawców do sprawniejszego przekazywania dokumentów, albo pozyskać ogólną bądź też indywidualną interpretację, pozwalającą na stwierdzenie, że usługę spedycji uznaje się za zakończoną dopiero w momencie otrzymania od podwykonawcy kompletu dokumentów, potwierdzających dokonanie wolnej od wad dostawy. Jeżeli byliby Państwo zainteresowani tym tematem, chętnie odpowiemy na dodatkowe pytania oraz zaoferujemy doradztwo podatkowe.