Kontakt
Karolina Jastrzębska

radca prawny
Phone: +48 61 624 49 19
E-Mail

Dnia 5 sierpnia 2016 r. Prezydent podpisał ustawę z dnia 22 lipca 2016 r. o zmianie ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę oraz niektórych innych ustaw (dalej: ustawa). Ustawa ta wprowadza rewolucję w zakresie powierzania wykonywania usług na podstawie umowy zlecenia bądź umowy o świadczenie usług, wprowadzając pojęcie minimalnej stawki godzinowej.

W wyniku nowelizacji od dnia 1 stycznia 2017 r. minimalna stawka godzinowa ma wynosić ponad 12 złotych (brutto), a następnie co roku – podobnie jak minimalne wynagrodzenie – będzie waloryzowana.

Minimalna stawka godzinowa będzie miała zastosowanie do umów zlecenia oraz umów o świadczenie usług, wykonywanych przez przyjmującego zlecenie lub świadczącego usługi; obejmie także samozatrudnionych, którzy jednoosobowo świadczą usługi dla firm.

Stawka godzinowa nie będzie dotyczyła jednak osób, które same decydują o miejscu i czasie wykonywania pracy i jednocześnie przysługuje im wynagrodzenie prowizyjne. Wyłączono także określone umowy opiekuńcze – np. zawierane w ramach prowadzenia rodzinnego domu pomocy dotyczące opieki nad dzieckiem w pieczy zastępczej czy opieki nad grupą osób podczas wycieczek, trwających dłużej niż jeden dzień.

Minimalna stawka godzinowa ma mieć z kolei zastosowanie do wszystkich innych umów, bez względu na sposób ustalania wynagrodzenia - wg stawki godzinowej, dziennej, tygodniowej, miesięcznej itp. Wynagrodzenie wynikające z zastosowania minimalnej stawki godzinowej ma być wypłacane w formie pieniężnej, co najmniej raz w miesiącu. 

Poziom minimalnej stawki godzinowej jest skorelowany z wysokością ustalanego corocznie minimalnego wynagrodzenia za pracę. Minimalna stawka godzinowa będzie wzrastała w stopniu równym wzrostowi minimalnego wynagrodzenia ustalanego dla pracowników. Od 1 stycznia 2017 r., przy kwocie minimalnego wynagrodzenia za pracę wynoszącej 2000 złotych, wprowadzana minimalna stawka godzinowa dla określonych umów cywilnoprawnych wynosić będzie – zgodnie z przepisami ustawy - 13 złotych (brutto) za godzinę. W latach kolejnych, wysokość tej stawki uzależniona będzie również od corocznej dynamiki wzrostu minimalnego wynagrodzenia za pracę.

W stanie prawnym sprzed nowelizacji ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę określała zasady ustalania go wyłącznie dla osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Wysokość minimalnego wynagrodzenia jest ustalana w stawce miesięcznej, możliwe jest także ustalenie stawki godzinowej dla pracownika w oparciu o wymiar czasu pracy. Aktualnie płaca minimalna wynosi 1850 złotych.

Celem zmian jest przeciwdziałanie nadużywaniu umów cywilnoprawnych przez pracodawców.

Przestrzeganie przepisów dotyczących minimalnej stawki godzinowej będzie kontrolować Państwowa Inspekcja Pracy, która w tej sprawie zyska dodatkowe uprawnienia. Za naruszenie przepisów dotyczących wypłacania minimalnej stawki godzinowej przewidziano kary od 1.000 do 30.000 złotych.

Ustawa zakłada zakaz zrzeczenia się prawa do minimalnego wynagrodzenia czy przeniesienia go na inną osobę, a jego wypłaty muszą być dokonywane w formie pieniężnej. Gwarantuje również otrzymywanie przez zleceniobiorcę wynagrodzenia w wysokości wynikającej z minimalnej stawki godzinowej w regularnych odstępach czasu – w przypadku umów zawartych na czas dłuższy niż 1 miesiąc – co najmniej raz w miesiącu.

Ustawa likwiduje możliwość różnicowania minimalnego wynagrodzenia za pracę w zależności od stażu pracy (tj. możliwość ustalania minimalnego wynagrodzenia dla osób w pierwszym roku pracy na poziomie 80% minimalnego wynagrodzenia za pracę). Po zmianach wszyscy pracownicy, niezależnie od stażu pracy, będą mieli prawo do minimalnego wynagrodzenia w jednakowej wysokości. Przy obliczaniu minimalnego wynagrodzenia nie będzie uwzględniany dodatek do wynagrodzenia za pracę w porze nocnej.

Nowe rozwiązania będą miały zastosowanie do wszystkich umów – również tych zawartych przed 2017 r. Szczególne rozwiązanie odnosić się będzie do umów zawartych przed 1 września 2016 r. Każda ze stron takiej umowy może do 31 grudnia 2016 r. zwrócić się do drugiej strony z wnioskiem o przeprowadzenie negocjacji dotyczących zawarcia porozumienia w sprawie odpowiedniej zmiany wynagrodzenia. Jeżeli w terminie 30 dni od dnia złożenia takiego wniosku nie dojdzie do zawarcia porozumienia, każda ze stron może wypowiedzieć umowę z zachowaniem okresu wypowiedzenia określonego w umowie lub za dwumiesięcznym okresem wypowiedzenia.

Jeśli są Państwo zainteresowani szczegółowymi informacjami w tym zakresie lub innymi zagadnieniami z obszaru prawa pracy, chętnie służymy pomocą. Nasi adwokaci i radcowie prawni oferują doradztwo prawne także w innych dziedzinach. Są dostępni dla Państwa w biurach Rödl & Partner: Gdańsk, Gliwice, Kraków, Poznań, Warszawa, Wrocław. 

31.08.2016