Kontakt
Monika Bartosiewicz

doradca podatkowy
Senior Associate
Phone: +48222440070
E-Mail

1 stycznia 2018 r. ma wejść w życie ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Aktualny projekt ustawy z 6 lipca 2017 r. ma na celu uszczelnienie systemu podatku CIT/PIT i wprowadza zmiany m.in. w zakresie zaliczenia wierzytelności odpisanych jako nieściągalne, strat z tytułu zbycia wierzytelności oraz wierzytelności umorzonych do kosztów podatkowych.

Obecne brzmienie przepisów o CIT i o PIT dot. kosztów uzyskania przychodów

Zgodnie z obecnym brzmieniem ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: ustawa o CIT) oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa o PIT) nie uważa się za koszty uzyskania przychodów:

  1. wierzytelności odpisanych jako nieściągalne, z wyjątkiem wierzytelności, które uprzednio na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy o CIT zostały zarachowane jako przychody należne i których nieściągalność została udokumentowana w sposób określony w ust. 2 art. 16,
  2. strat z tytułu odpłatnego zbycia wierzytelności, chyba że wierzytelność ta uprzednio, na podstawie art. 12 ust. 3, została zarachowana jako przychód należny,
  3. umorzonych wierzytelności, z wyjątkiem tych, które uprzednio na podstawie art. 12 ust. 3 zostały zarachowane jako przychody należne.

Powyższe przepisy są interpretowane przez sądy administracyjne w ten sposób, że do kosztów uzyskania przychodów może również zostać zaliczony podatek VAT związany z daną wierzytelnością (m.in. wyrok NSA z 16 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 421/14, uchwała NSA z 11 czerwca 2012 r., sygn. akt I FPS 3/11).

Proponowane brzmienie przepisów ustawy o CIT oraz ustawy o PIT dot. kosztów uzyskania przychodu

Zmiany w przepisach od 1 stycznia 2018 r. przewidują wyjątki, które pozwalać mają na ujęcie w kosztach podatkowych: 

  1. nieściągalnych wierzytelności –  mają dotyczyć wierzytelności w tej części, w jakiej uprzednio zostały zarachowane do przychodów należnych i których nieściągalność została udokumentowana w sposób określony w ustawie (zm. art. 16 ust. 1 pkt 25 lit. a) ustawy o CIT i zm. art. 23 ust. 1 pkt 20 ustawy o PIT),
  2. strat z tytułu odpłatnego zbycia wierzytelności – mają dotyczyć wierzytelności lub jej części, które uprzednio zostały zarachowane jako przychód należny (zm. art. 16 ust 1 pkt 39 ustawy o CIT i zm. art. 23 ust. 1 pkt 34 ustawy o PIT),
  3. umorzonych wierzytelności – mają dotyczyć wierzytelności, które uprzednio zostały zarachowane do przychodów należnych – w części zarachowanej do tych przychodów (zm. art. 16 ust. 1 pkt 44 ustawy o CIT i zm. art. 23 ust. 1 pkt 41 ustawy o PIT).

Z uzasadnienia do projektu ustawy wynika, że przedmiotowe zmiany mają rozwiać wątpliwości związane z możliwością uwzględnienia w kosztach uzyskania przychodów w ww. sytuacjach kwoty wierzytelności wraz z kwotą podatku od towarów i usług. Chodzi bowiem o doprowadzenie do sytuacji, w której nieściągalny podatek VAT związany z daną wierzytelnością nie będzie mógł zostać uznany za koszt uzyskania przychodu.

Co więcej, planowane zmiany mają również na celu ograniczenie wysokości strat z tytułu zbycia wierzytelności. Ustawodawca planuje ograniczyć wysokość kosztu uzyskania przychodu związanego ze sprzedażą wierzytelności do wartości rynkowej określonej na dzień jej odpłatnego zbycia. W naszej ocenie wskutek tej zmiany od przyszłego roku podatnicy zbywający wierzytelność nie rozpoznają strat z jej zbycia.

W związku tym, zalecamy szybkie podjęcie działań związanych z analizą niezapłaconych wierzytelności, gdyż w przyszłym roku ich sprzedaż lub uznanie za nieściągalne będzie prawdopodobnie mniej opłacalne niż obecnie. 

Chętnie wesprzemy Państwa w tym zakresie, a także zapewnimy doradztwo podatkowe w zakresie CIT, PIT, VAT. Nasi doradcy podatkowi w biurach Rödl & Partner: Gdańsk, Gliwice, Kraków, Poznań, Warszawa i Wrocław, odpowiedzą także na  inne pytania z zakresu doradztwa podatkowego.

25.09.2017 r.