Kontakt
Monika Spotowska

doradca podatkowy, Adwokat
Senior Associate
Phone: +48 22 244 00 56
E-Mail

W Parlamencie Europejskim zakończyły się prace nad dyrektywą wdrożeniową do dyrektywy 96/71/WE, dotyczącej delegowania pracowników w ramach świadczenia usług. Celem nowych regulacji jest zapewnienie pracownikom delegowanym lepszej ochrony prawnej oraz zagwarantowanie mechanizmów służących zapobieganiu obchodzenia prawa w tym zakresie.  

Delegowanie pracowników przez pracodawcę do innego państwa członkowskiego w ramach świadczenia usług reguluje dyrektywa 96/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 1996 r. Jej celem jest zapewnienie minimalnego poziomu ochrony pracowników delegowanych. W świetle tej dyrektywy, warunki zatrudnienia pracownika delegowanego nie mogą być mniej korzystne niż w państwie, do którego został delegowany. Państwa członkowskie zostały zobligowane do przyjęcia wewnętrznych regulacji prawnych, które zagwarantują minimalny poziom warunków zatrudnienia na ich terytorium. Z uwagi jednak na brak odpowiednich mechanizmów kontrolnych, przepisy te nie zawsze są w pełni przestrzegane.

Aby zapewnić skuteczne wdrożenie i jednolite stosowanie oraz efektywne egzekwowanie wymogów dyrektywy 96/71/WE, Komisja Europejska przygotowała projekt dyrektywy wdrożeniowej. Dyrektywa wdrożeniowa nie uchyla ani nie modyfikuje zasad przyjętych w dyrektywie 96/71/WE,  lecz wprowadza środki, które mają przyczynić się do wzmocnienia obowiązujących na jej podstawie unormowań.  

Dyrektywa wdrożeniowa zawiera katalog kryteriów, których zadaniem jest pomoc w ustaleniu, czy w konkretnym przypadku rzeczywiście wykonywana jest praca delegowana oraz czy nie zachodzi próba obejścia prawa. Na podstawie analizy wskazanych elementów stanu faktycznego właściwe organy kontrolne będą mogły ocenić:

  • czy przedsiębiorstwo delegujące (pracodawca) prowadzi znaczną część działalności w państwie, z którego pracownik jest delegowany;
  • czy praca świadczona w państwie, do którego pracownik został delegowany, ma charakter tymczasowy.

Dyrektywa ustanawia także listę środków kontrolnych i wymogów administracyjnych, którymi mogą posłużyć się właściwe organy analizujące legalność zatrudnienia. Wskazane środki nie są jednak jedynymi, jakie mogą być stosowane przez państwa członkowskie. Mają one możliwość wprowadzania  dodatkowych wymogów i środków, powinny jednak respektować zasadę proporcjonalności. Zgodnie z tą zasadą, podejmowane środki mają być odpowiednie i niezbędne do osiągnięcia zamierzonego celu, a wprowadzane ograniczenia nie mogą być nadmierne. Państwa członkowskie muszą także powiadomić Komisję Europejską o przyjmowanych w tym zakresie rozwiązaniach. 

Dzięki nowym przepisom ułatwiony zostanie również dostęp do informacji. Państwa członkowskie  zobowiązane zostaną do prowadzenia oficjalnej strony internetowej z danymi o warunkach zatrudnienia pracowników delegowanych na ich terytorium. Powinny też wskazać podmioty i organy właściwe do udzielenia pracownikom i przedsiębiorcom (pracodawcom) informacji o ich prawie krajowym.

W dyrektywie wdrożeniowej szczegółowo  uregulowane zostały także zasady współpracy pomiędzy państwami członkowskimi. Wzajemna pomoc ma polegać na wymianie informacji oraz przeprowadzaniu kontroli i dochodzeń w przypadkach delegowania. Informacje, o które zwrócą się inne państwa członkowskie lub Komisja Europejska, mogą być przekazywane drogą elektroniczną poprzez system wymiany informacji na rynku wewnętrznym (IMI). 

Ponadto dyrektywa wdrożeniowa przyznaje pracownikom uprawnienia służące do ochrony ich praw. W razie poniesienia przez pracownika szkody wynikającej z niezastosowania obowiązujących przepisów, będzie on mógł złożyć skargę przeciwko swojemu pracodawcy, a także wszcząć postępowanie sądowe lub administracyjne w państwie, w którym wykonywał pracę podczas delegowania. Środki te będą przysługiwać pracownikowi również po ustaniu stosunku pracy.  Dyrektywa przewiduje, że za wszelkie należności powstałe ze stosunku umownego miedzy pracodawcą, a pracownikiem delegowanym odpowiedzialny jest pracodawca. Rola państw członkowskich będzie polegała na zagwarantowaniu mechanizmów zapewniających pracownikom zwrot m.in. zaległego wynagrodzenia, składek na zabezpieczenie społeczne oraz innych kosztów. 

Szczególną ochroną objęci zostaną pracownicy sektora budowlanego. Za zaległości w wypłacie wynagrodzeń pracownikom tego sektora solidarną odpowiedzialność poniosą wykonawcy i podwykonawcy. Państwa członkowskie będą mogły zdecydować o zaostrzeniu zasad tej odpowiedzialności bądź rozszerzeniu jej na inne sektory działalności. Nowe środki nie będą mogły jednak prowadzić do naruszenia zasad niedyskryminacji i proporcjonalności. 

Dyrektywa ustanawia ponadto zasady transgranicznego egzekwowania kar pieniężnych i grzywien administracyjnych, które mają wyeliminować dotychczasowe trudności w tym zakresie. 

Od chwili opublikowania dyrektywy wdrożeniowej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej państwa członkowskie będą miały dwa lata na wprowadzenie w życie przepisów wewnętrznych,  niezbędnych do jej wykonania. Niemniej już teraz warto mieć na uwadze obowiązki wynikające z dyrektywy wdrożeniowej.

Jeśli są Państwo zainteresowani szczegółowymi informacjami w tym zakresie lub innymi zagadnieniami z obszaru prawa pracy, chętnie służymy pomocą. Nasi adwokaci i radcowie prawni oferują doradztwo prawne także w innych dziedzinach. Są dostępni dla Państwa w biurach Rödl & Partner: Gdańsk, Gliwice, Kraków, Poznań, Warszawa, Wrocław